Trung Quốc đang chuẩn bị xây dựng máy gia tốc hạt hình tròn trong đường hầm dài 100 km dưới lòng đất để tạo ra \"Hạt của Chúa\".
\nMáy gia tốc positron electron hình tròn (CEPC) trị giá 5 tỷ USD hay còn gọi là nhà máy Higgs, sẽ mất khoảng 10 năm xây dựng và trở thành trung tâm toàn cầu tiếp theo của vật lý hạt, theo Wang Yifang, giám đốc Viện vật lý năng lượng cao ở Bắc Kinh, Interesting Engineering hôm 8/3 đưa tin. Bằng cách tăng tốc electron và phản hạt của chúng là positron trong một đường hầm dưới lòng đất dài 100 km tới mức năng lượng cực cao và để chúng đâm vào nhau, CEPC sẽ tạo ra hàng triệu hạt Higgs boson, cho phép các nhà khoa học tạo ra những phát hiện mới ngoài Mô hình chuẩn, giả thuyết tốt nhất hiện nay để mô tả khối xây dựng cơ bản của vũ trụ.
\nDự án tham vọng trên cũng sẽ giúp Trung Quốc vươn lên hàng đầu thế giới và tiên phong trong lĩnh vực vật lý năng lượng cao. Theo Wang, báo cáo thiết kế kỹ thuật của CEPC có sự tham gia của 1.000 nhà khoa học đến từ 24 nước và mất 5 năm để hoàn thành, đã thông qua đánh giá quốc tế và đáp ứng phản hồi của cộng đồng vật lý khi công bố vào tháng 12 năm ngoái.
\nBáo cáo kết hợp với nhiều thiết bị nguyên mẫu được chế tạo và thí nghiệm trong thập kỷ qua, chứng minh khả năng của Trung Quốc trong thiết kế và xây dựng một cơ sở khoa học lớn như vậy. Ý tưởng xây CEPC lần đầu được Wang và cộng sự đề xuất năm 2012 sau khi hạt Higgs boson hay còn gọi là \"Hạt của Chúa\", loại hạt cung cấp khối lượng cho hầu hết mọi hạt khác, được phát hiện bằng Máy gia tốc hạt Lớn (LHC) của châu Âu.
\nTrong khi hạt Higgs được cho là nằm giữa chìa khóa đối với những đột phá tiếp theo trong vật lý cơ bản, có nhiều hoài nghi đối với chi phí cao và mức độ sẵn sàng về công nghệ của CEPC. Wang thừa nhận 5 tỷ USD không phải chi phí rẻ. Tuy nhiên, nếu CEPC có thể hỗ trợ nghiên cứu cho hàng nghìn nhà khoa học trong những thập kỷ tới, chi phí trung bình sẽ không cao. Theo báo cáo thiết kế kỹ thuật, nhà chức trách đang cân nhắc nguồn kinh phí, dự kiến có sự đóng góp từ chính quyền trung ương, chính quyền địa phương và đối tác quốc tế.
\n